Ditulis dan diselidik oleh Aiman Zafran · Kemas kini terakhir 27 September 2026 · Artikel editorial bebas.
Jawapan ringkas
Disney FAMA (Facility and Merchandise Authorization) ialah kelulusan bertandatangan daripada The Walt Disney Company untuk sesebuah kilang tertentu mengeluarkan produk berjenama Disney. FAMA bukan lesen untuk menggunakan watak Disney. Jenama anda perlukan lesen Disney yang berasingan, dan kilang OEM (Original Equipment Manufacturer) yang anda gunakan perlu mendapat FAMA yang dipohon untuk kontrak anda dan pasaran Malaysia. FAMA milik jenama lain tidak boleh dipinjam. Untuk kosmetik, notifikasi NPRA masih wajib kerana FAMA tidak menggantikan peraturan produk. Sebelum menandatangani kontrak, minta kilang tunjukkan dokumen FAMA yang ditandatangani Disney.
Intipati utama
- Lesen memberi jenama anda hak menggunakan watak. FAMA meluluskan kilang untuk mengeluarkan produk itu.
- FAMA dipohon oleh pemegang lesen atau vendor Disney, bagi setiap kilang dan setiap pasaran.
- Kilang yang mencetak kotak atau label bergambar watak Disney juga perlu diisytiharkan. Pembekal kotak kosong tidak perlu.
- Senarai kilang awam Disney (Mei 2026) mengandungi 435 kilang di Asia Tenggara, tetapi tiada satu pun kilang kosmetik atau suplemen, dan hanya 6 kilang di Malaysia.
Apa itu Disney FAMA?
FAMA ialah dokumen kelulusan Disney bagi sesebuah kilang (facility) untuk mengeluarkan atau mengendalikan produk berjenama Disney. Menurut arahan permohonan FAMA Disney (disemak 25 Sep 2026), produk berjenama Disney tidak boleh dikeluarkan atau dikendalikan di mana-mana kilang sehingga Disney mengeluarkan FAMA bertandatangan untuk kilang tersebut. Kelulusan ini berkait dengan program Piawaian Buruh Antarabangsa (ILS) Disney, iaitu semakan keadaan kerja dan audit sosial kilang. Dokumen FAMA juga boleh ditunjukkan kepada pihak kastam semasa mengimport barangan yang sah.
Lesen Disney vs FAMA: apa bezanya?
| Perkara | Lesen Disney | FAMA |
|---|---|---|
| Diberi kepada | Syarikat jenama (pemegang lesen) | Kilang tertentu, atas permohonan pemegang lesen atau vendor |
| Memberi hak | Menggunakan watak, logo dan reka bentuk Disney | Mengeluarkan produk berjenama Disney di premis itu |
| Skop | Kategori produk dan pasaran dalam perjanjian | Satu kilang, satu pasaran, satu pemohon |
| Boleh dipindah? | Tidak | Tidak. Kontrak baharu memerlukan permohonan baharu |
| Ganti notifikasi NPRA? | Tidak | Tidak |
Siapa yang memohon FAMA?
FAMA dipohon oleh pemegang lesen atau vendor Disney, bukan oleh kilang secara bersendirian. Borang permohonan disediakan bagi setiap kilang yang akan digunakan, dan bagi setiap pasaran geografi. Malaysia ialah pasaran tersendiri dalam rantau Asia Pasifik Disney. Definisi "kilang" dalam dokumen Disney merangkumi kilang pengisian, pencetak label, pembuat kotak dan kilang pemasangan set hadiah, asalkan mereka menggunakan harta intelek Disney. Kilang juga mesti berada di negara dalam senarai Permitted Sourcing Countries Disney.
Kenapa kilang kosmetik tempatan tiada dalam senarai awam Disney?
Kilang kosmetik tempatan tiada kerana senarai itu hanya meliputi produk untuk perniagaan runcit Disney sendiri, seperti Disney Store dan taman tema. Kilang yang hanya bekerja untuk pemegang lesen dikecualikan, menurut halaman senarai kilang Disney. Kami menyemak senarai terkini di Open Supply Hub (muat naik "Disney Facility List May 2026", disemak 25 Sep 2026). Hasilnya: 435 kilang di Asia Tenggara, iaitu Vietnam 252, Kemboja 61, Thailand 54, Indonesia 31, Singapura 19, Filipina 11, Malaysia 6 dan Brunei 1. Kebanyakannya kilang pakaian, mainan, pembungkusan dan percetakan. Kilang kosmetik dan suplemen berjumlah sifar.
Enam kilang Malaysia dalam senarai itu terdiri daripada dua syarikat percetakan di Rawang (Vivar Printing dan Thumbprints Utd), sebuah syarikat papan iklan, sebuah pengeluar lampu dan dua syarikat pemasangan. Maksudnya, ketiadaan kilang kosmetik dalam senarai tidak bermakna tiada kilang tempatan yang memegang FAMA. Satu-satunya cara untuk tahu ialah meminta dokumen FAMA daripada kilang itu sendiri.
Jika anda sedang membandingkan kilang, mulakan dengan senarai kilang OEM kosmetik di Malaysia, kemudian minta dokumen FAMA daripada setiap kilang dalam senarai pendek anda.
Senarai semak sebelum bekerjasama dengan kilang
- Dapatkan lesen Disney dahulu. Kilang tidak boleh "menyediakan" hak watak untuk anda.
- Minta salinan FAMA yang sedang dipegang kilang, walaupun untuk jenama lain. Ia membuktikan kilang pernah lulus semakan ILS Disney.
- Semak alamat kilang dan pasaran pada dokumen itu. Ia mesti kilang yang sama yang akan mengeluarkan produk anda.
- Senaraikan semua pihak yang menyentuh reka bentuk Disney, termasuk kilang pengisian, pencetak kotak, pencetak label dan pemasang set hadiah.
- Uruskan notifikasi NPRA dan pensijilan halal (jika dituntut) secara berasingan.
- Waspada dengan dakwaan berlebihan. Ayat "kilang yang diluluskan FAMA Disney" boleh diterima. "Rakan kongsi rasmi Disney" atau penggunaan watak Disney dalam iklan kilang sendiri ialah tanda amaran.
Sumber dan had kajian
Artikel ini berdasarkan arahan permohonan FAMA Disney, halaman senarai kilang Disney, polisi Permitted Sourcing Countries dan data Disney Facility List (Mei 2026) di Open Supply Hub, semuanya diakses pada 25 Sep 2026. Maklumat produk kilang diambil daripada laman web syarikat atau rekod awam. Kami tidak mengaudit mana-mana kilang. Syarat lesen berbeza mengikut perjanjian, jadi sahkan butiran dengan pasukan pelesenan Disney.